Аллергия: нима билан даволаш керак ва аллергияга қарши қандай таблеткалар бор?
Бугун Украина дорихоналарида. кўп антигистамин препаратлар. Уларнинг ҳаммаси бир хилми?
Антигистамин препаратларнинг бир неча авлоди мавжуд бўлиб, бунда шуни билиш муҳимки, бундан 50 йилдан аввал яратилган биринчи авлод эски антигистамин препаратлари қўлланилганда яққол седатив (уйқу берувчи) самарага эга, оғиз ва бурун-ҳалқум қуриши, пешоб тутилиши, қабзият каби ножўя таъсирларни келтириб чиқариши мумкин. Улар қисқа муддат таъсир қилади, шу сабабли уларни суткасига 3–4 марта қабул қилиш лозим бўлади. Бундан ташқари, эски антигистамин препаратлар қўлланилганда уларга нисбатан кўникиб қолиш ривожланади. Янги авлод антигистамин препаратлари ўзидан олдингилардан юқори самарадорлиги ва хавфсизлиги, таъсирининг тез бошланиши, минимал ножўя таъсирлари ва қўллашга қулайлиги (кунига бир дона таблетка кифоя) билан ажралиб туради. Янги авлод антигистамин аллергияга қарши препаратларининг вакили «Кусум Хелткер Пвт Лтд» фармацевтика компаниясининг L-Цет® препаратидир. L-Цет® препаратининг таъсир этувчи моддаси – левоцетиризин – 2001 йилда кимё бўйича Нобель мукофотига лойиқ кўрилган илмий кашфиёт асосида яратилган. L-Цет® таблетка ва сироп шаклида ишлаб чиқарилади.
L-Цет препаратининг асосий афзалликлари ва афзалликлари нималардан иборат®?
Маълумки, поллиноз ва эшакем беморларнинг иш қобилияти ва ҳаёт сифатининг кескин пасайиши билан тавсифланади. Поллинози бор беморни бурун оқиши, бурун битиши, бурун/кўз қичишиши ва аксириш қийнайди. Эшакеми бор беморни эса қичишиш, ачишиш ва теридаги тошмалар безовта қилади. Биринчидан, L-Цет ушбу симптомларни ишончли тарзда камайтиради, демак, уни қўллаш ҳаёт сифатини яхшилашга ва иш қобилиятини тиклашга ёрдам беради. Иккинчидан, L-Цет аллергияга қарши тезкор таъсирга эга – қабул қилинганидан кейин атиги 12 минут ўтгач (50% беморларда). Учинчидан, L-Цет амалда седатив эффектга эга эмас, бу фаол турмуш тарзини олиб борувчи кишилар учун жуда муҳимдир. Тўртинчидан, L-Цет юқори хавфсизлик профилига ва минимал ножўя таъсирларга эга. Уни болаларга қўллашга рухсат этилган (икки ёшдан – сироп шаклида, олти ёшдан – таблетка шаклида), кексайган беморлар учун эса дозани ўзгартириш талаб айтилмайди. Бешинчидан, L-Цет қўллашга қулай – суткасига атиги 1 та таблетка. Ва ниҳоят, L-Тсет – бу аллергияни даволаш учун ҳамёнбоп нархдаги замонавий сифатли препаратдир.
Аллергия нима, у нима учун пайдо бўлади ва уни бутунлай йўқотиш мумкинми? аллергиядан тузалиб кетсинми?
Аллергия – бу организмнинг одатда касаллик чақирмайдиган муайян моддаларга-аллергенларга (масалан, чангга) нисбатан патологик юқори реакциясидир. Аллергиянинг пайдо бўлишида иммун тизими ишининг бузилиши иштирок этади. Иммун тизими тўсатдан мутлақо зарарсиз моддаларга (масалан, гуллайдиган ўсимликлар чангига) хавфли модда каби реакция беришни бошлайди. Бунда организмда чангга қарши жуда кўп миқдорда антитаначалар деб аталувчи моддалар ишлаб чиқарилади. Антитаначаларнинг аллерген (чанг) билан алоқаси юз берганда, организмда биологик фаол модда – гистамин концентрацияси кўтарилади. Айнан гистамин бурун битиши, бурундан кўп миқдорда суюқлик келиши, аксириш хуружлари, бурун қичишиши, кўз қичишиши ва қизариши, ёшланишига сабаб бўлади. Антигистамин препаратлар гистамин эффектларининг намоён бўлишига тўсқинлик қилади. Ва поллинози бор бемор антигистамин препаратларни қабул қилар экан, поллиноз симптомлари камаяди. Антигистамин препаратларни қабул қилиш тўхтатилиши билан – поллиноз симптомлари қайтади. Чунки, афсуски, ҳозирча тиббиёт аллергия сабабини (аллергияга олиб келувчи иммун тизимидаги бузилишни) бартараф эта олмайди, фақатгина ушбу бузилишнинг салбий оқибатини камайтириши – гистамин таъсирини блоклаши мумкин холос. Баъзи одамлар аллергия механизмларини билмасдан, антигистамин препаратларни қабул қилишни барвақт тўхтатадилар (поллиноз симптомлари енгиллашганини сезишади ва препаратни ичишни тўхтатишади). Бу нотўғри! Антигистамин препаратни аллерген-ўсимликнинг бутун гуллаш даври давомида қабул қилиш керак. Масалан, июль-сентябрь ойларида амброзия каби тажовузкор бегона ўт гуллаганида, антигистамин препаратни бутун гуллаш даври мобайнида қабул қилиш зарур.
Поллиноз ва эшакемда L-Цет қандай қабул қилиш керак?
L-Цет препаратини қўллашдан олдин йўриқномани диққат билан ўқиб чиқиш ёки
шифокор билан маслаҳатлашиш зарур. L-Цет препарати таблетка ва
сироп шаклида ишлаб чиқарилади. L-Цет таблеткаларини катталар ва 6 ёшдан ошган болалар
суткасига 1 таблеткадан қабул қилишлари тавсия этилади. Таблеткалар овқатланишдан
қатъи назар, оз миқдордаги сув билан ичилади. L-Цет сиропини 2 ёшдан ошган
болаларда қўллаш тавсия этилади. Тавсия этилган сироп дозалари: 2 – 6 ёшли
болаларга – 2,5 мл дан суткасига 2 марта, 6 ёшдан ошган болаларга эса –
10 мл дан суткасига 1 марта.