Аллергияни даволашнинг қандай усуллари мавжуд?

Терапиянинг учта асосий, бир-бирини тўлдирувчи усули фарқланади:

• Полиноз (гуллаш давридан ташқари вақтда), кесишган озиқ-овқат аллергияси, шунингдек,
  чанг ва ҳайвон жунга аллергияси бўлган беморларга шифокор-аллерголог аллергенлар билан
  специфик иммунотерапияни тайинлайди. Бунинг учун беморнинг терисига бир неча ҳафта давомида
  тобора концентрацияланган аллерген эритмалари юборилади. Специфик иммунотерапия ўсимлик
  гуллашни бошлаганда организмнинг ўша чангга сезувчанлиги минимал бўлиши учун олдиндан ўтказилади.
• Шифокор махсус гипоаллергик парҳез ва аллерген билан мулоқотни тўхтатишни тайинлаши мумкин.
• Истисносиз барча аллергия билан оғриган беморларга антигистамин препаратлари тайинланади.
  Нима учун улар бундай аталади? Бу ерда гистаминнинг нима алоқаси бор?

Жавоб аллергиянинг ривожланиш механизмида яширинган.

Аллергия — бу организмнинг одатда касаллик чақирмайдиган маълум моддаларга (масалан,
ўсимлик чангига) нисбатан патологик юқори реакциясидир. Аллергиянинг пайдо бўлишида иммун
тизими ишининг бузилиши иштирок этади. Иммун тизими тўсатдан мутлақо зарарсиз моддага (масалан,
гуллаётган ўсимликлар чангига) хавфли модда каби реакция бера бошлайди. Бунда организмда чангга
қарши кўп миқдорда "антитаначалар" ишлаб чиқарилади. Антитаначаларнинг аллерген (чанг) билан
тўқнашуви натижасида организмда биологик фаол модда — гистамин концентрацияси кўтарилади. Айнан
гистамин полинозда бурун битиши, бурундан кўп миқдорда сувли ажралмалар келиши, аксириш хуружлари,
бурун қичиши, кўзларнинг қичиши ва қизариши, ёшланишини келтириб чиқаради.

Антигистамин препаратлари гистаминнинг таъсир қилишига тўсқинлик қилади. Аллергик ринити бор бемор
антигистамин препаратларини қабул қилар экан, симптомлар камаяди. Антигистаминларни қабул қилиш
тўхтатилиши билан симптомлар яна қайтади. Афсуски, ҳозирча тиббиёт аллергиянинг асл сабабини
(иммун тизимидаги аллергияга олиб келувчи бузилишни) бартараф эта олмайди, фақат ушбу бузилишнинг
салбий оқибатини камайтириши — гистамин таъсирини блоклаши мумкин. Баъзи одамлар аллергия
механизмларини билмай, антигистаминларни қабул қилишни муддатидан олдин тўхтатадилар (полиноз
белгилари енгиллашганини сезиб, дори ичишни ташлайдилар). Бу нотўғри! Антигистамин препаратини
аллерген ўсимлик гуллайдиган бутун давр давомида қабул қилиш керак. Масалан, июль-сентябрь ойларида
амброзия каби агрессив бегона ўт гуллаганда, антигистаминни гуллашнинг охиригача ичиш зарур.

Бугунги кунда Ўзбекистон дорихоналарида кўплаб антигистамин препаратлари сотилмоқда.

Уларнинг барчаси бир хилми?

Антигистамин препаратларининг бир неча авлоди мавжуд. Шуни билиш муҳимки, 50 йил олдин яратилган эски, биринчи авлод антигистаминлари яққол седатив (уйқу чақирувчи) эффектга эга, оғиз ва бурун-ҳалқум қуриши, сийдик тутилиши, қабзият каби ножўя таъсирларни келтириб чиқариши мумкин. Улар қисқа муддат таъсир қилади, шу сабабли уларни кунига 3–4 марта ичиш керак бўлади. Бундан ташқари, эски антигистаминларга нисбатан ўрганиб қолиш (коникиш) ривожланади.

```