Allergiyani davolashning qanday usullari mavjud?

Terapiyaning uchta asosiy, bir-birini to'ldiruvchi usuli farqlanadi:

• Polinoz (gullash davridan tashqari vaqtda), kesishgan oziq-ovqat allergiyasi, shuningdek,
  chang va hayvon junga allergiyasi bo'lgan bemorlarga shifokor-allergolog allergenlar bilan
  spetsifik immunoterapiyani tayinlaydi. Buning uchun bemorning terisiga bir necha hafta davomida
  tobora konsentratsiyalangan allergen eritmalari yuboriladi. Spetsifik immunoterapiya o'simlik
  gullashni boshlaganda organizmning o'sha changga sezuvchanligi minimal bo'lishi uchun oldindan o'tkaziladi.
• Shifokor maxsus gipoallergik parhez va allergen bilan muloqotni to'xtatishni tayinlashi mumkin.
• Istisnosiz barcha allergiya bilan og'rigan bemorlarga antigistamin preparatlari tayinlanadi.
  Nima uchun ular bunday ataladi? Bu yerda gistaminning nima aloqasi bor?

Javob allergiyaning rivojlanish mexanizmida yashiringan.

Allergiya — bu organizmning odatda kasallik chaqirmaydigan ma'lum moddalarga (masalan,
o'simlik changiga) nisbatan patologik yuqori reaksiyasidir. Allergiyaning paydo bo'lishida immun
tizimi ishining buzilishi ishtirok etadi. Immun tizimi to'satdan mutlaqo zararsiz moddaga (masalan,
gullayotgan o'simliklar changiga) xavfli modda kabi reaksiya bera boshlaydi. Bunda organizmda changga
qarshi ko'p miqdorda "antitanachalar" ishlab chiqariladi. Antitanachalarning allergen (chang) bilan
to'qnashuvi natijasida organizmda biologik faol modda — gistamin konsentratsiyasi ko'tariladi. Aynan
gistamin polinozda burun bitishi, burundan ko'p miqdorda suvli ajralmalar kelishi, aksirish xurujlari,
burun qichishi, ko'zlarning qichishi va qizarishi, yoshlanishini keltirib chiqaradi.

Antigistamin preparatlari gistaminning ta'sir qilishiga to'sqinlik qiladi. Allergik riniti bor bemor
antigistamin preparatlarini qabul qilar ekan, simptomlar kamayadi. Antigistaminlarni qabul qilish
to'xtatilishi bilan simptomlar yana qaytadi. Afsuski, hozircha tibbiyot allergiyaning asl sababini
(immun tizimidagi allergiyaga olib keluvchi buzilishni) bartaraf eta olmaydi, faqat ushbu buzilishning
salbiy oqibatini kamaytirishi — gistamin ta'sirini bloklashi mumkin. Ba'zi odamlar allergiya
mexanizmlarini bilmay, antigistaminlarni qabul qilishni muddatidan oldin to'xtatadilar (polinoz
belgilari yengillashganini sezib, dori ichishni tashlaydilar). Bu noto'g'ri! Antigistamin preparatini
allergen o'simlik gullaydigan butun davr davomida qabul qilish kerak. Masalan, iyul-sentyabr oylarida
ambroziya kabi agressiv begona o't gullaganda, antigistaminni gullashning oxirigacha ichish zarur.

Bugungi kunda O'zbekiston dorixonalarida ko'plab antigistamin preparatlari sotilmoqda.

Ularning barchasi bir xilmi?

Antigistamin preparatlarining bir necha avlodi mavjud. Shuni bilish muhimki, 50 yil oldin yaratilgan eski, birinchi avlod antigistaminlari yaqqol sedativ (uyqu chaqiruvchi) effektga ega, og'iz va burun-halqum qurishi, siydik tutilishi, qabziyat kabi nojo'ya ta'sirlarni keltirib chiqarishi mumkin. Ular qisqa muddat ta'sir qiladi, shu sababli ularni kuniga 3–4 marta ichish kerak bo'ladi. Bundan tashqari, eski antigistaminlarga nisbatan o'rganib qolish (ko'nikish) rivojlanadi.