Allergiya nima bilan bog‘liq va qanday allergiya tabletkalari mavjud?
Bugun Ukraina dorixonalarida. ko‘p antigistamin preparatlar. Ularning hammasi bir xilmi?
Antigistamin preparatlarning bir necha avlodi mavjud bo‘lib, bunda shuni bilish muhimki, bundan 50 yildan avval yaratilgan birinchi avlod eski antigistamin preparatlari qo‘llanilganda yaqqol sedativ (uyqu beruvchi) samaraga ega, og‘iz va burun-halqum qurishi, peshob tutilishi, qabziyat kabi nojo‘ya ta’sirlarni keltirib chiqarishi mumkin. Ular qisqa muddat ta’sir qiladi, shu sababli ularni sutkasiga 3–4 marta qabul qilish lozim bo‘ladi. Bundan tashqari, eski antigistamin preparatlar qo‘llanilganda ularga nisbatan ko‘nikib qolish rivojlanadi. Yangi avlod antigistamin preparatlari o‘zidan oldingilardan yuqori samaradorligi va xavfsizligi, ta’sirining tez boshlanishi, minimal nojo‘ya ta’sirlari va qo‘llashga qulayligi (kuniga bir dona tabletka kifoya) bilan ajralib turadi. Yangi avlod antigistamin allergiyaga qarshi preparatlarining vakili «Kusum Xeltker Pvt Ltd» farmatsevtika kompaniyasining L-Tset® preparatidir. L-Tset® preparatining ta’sir etuvchi moddasi – levotsetirizin – 2001-yilda kimyo bo‘yicha Nobel mukofotiga loyiq ko‘rilgan ilmiy kashfiyot asosida yaratilgan. L-Tset® tabletka va sirop shaklida ishlab chiqariladi.
L-Set preparatining asosiy afzalliklari va afzalliklari nimalardan iborat?
Ma’lumki, pollinoz va eshakem bemorlarning ish qobiliyati va hayot sifatining keskin pasayishi bilan tavsiflanadi. Pollinozi bor bemorni burun oqishi, burun bitishi, burun/ko‘z qichishishi va aksirish qiynaydi. Eshakemi bor bemorni esa qichishish, achishish va teridagi toshmalar bezovta qiladi. Birinchidan, L-Tset ushbu simptomlarni ishonchli tarzda kamaytiradi, demak, uni qo‘llash hayot sifatini yaxshilashga va ish qobiliyatini tiklashga yordam beradi. Ikkinchidan, L-Tset allergiyaga qarshi tezkor ta’sirga ega – qabul qilinganidan keyin atigi 12 minut o‘tgach (50% bemorlarda). Uchinchidan, L-Tset amalda sedativ effektga ega emas, bu faol turmush tarzini olib boruvchi kishilar uchun juda muhimdir. To‘rtinchidan, L-Tset yuqori xavfsizlik profiliga va minimal nojo‘ya ta’sirlarga ega. Uni bolalarga qo‘llashga ruxsat etilgan (ikki yoshdan – sirop shaklida, olti yoshdan – tabletka shaklida), keksaygan bemorlar uchun esa dozani o‘zgartirish talab etilmaydi. Beshinchidan, L-Tset qo‘llashga qulay – sutkasiga atigi 1 ta tabletka. Va nihoyat, L-Tset – bu allergiyani davolash uchun hamyonbop narxdagi zamonaviy sifatli preparatdir.
Allergiya nima, u nima uchun paydo bo‘ladi va uni butunlay yo‘qotish mumkinmi? allergiyadan tuzalib ketsinmi?
Allergiya – bu organizmning odatda kasallik chaqirmaydigan muayyan moddalarga-allergenlarga (masalan, changga) nisbatan patologik yuqori reaksiyasidir. Allergiyaning paydo bo‘lishida immun tizimi ishining buzilishi ishtirok etadi. Immun tizimi to‘satdan mutlaqo zararsiz moddalarga (masalan, gullaydigan o‘simliklar changiga) xavfli modda kabi reaksiya berishni boshlaydi. Bunda organizmda changga qarshi juda ko‘p miqdorda antitanachalar deb ataluvchi moddalar ishlab chiqariladi. Antitanachalarning allergen (chang) bilan aloqasi yuz berganda, organizmda biologik faol modda – gistamin konsentratsiyasi ko‘tariladi. Aynan gistamin burun bitishi, burundan ko‘p miqdorda suyuqlik kelishi, aksirish xurujlari, burun qichishishi, ko‘z qichishishi va qizarishi, yoshlanishiga sabab bo‘ladi. Antigistamin preparatlar gistamin effektlarining namoyon bo‘lishiga to‘sqinlik qiladi. Va pollinozi bor bemor antigistamin preparatlarni qabul qilar ekan, pollinoz simptomlari kamayadi. Antigistamin preparatlarni qabul qilish to‘xtatilishi bilan – pollinoz simptomlari qaytadi. Chunki, afsuski, hozircha tibbiyot allergiya sababini (allergiyaga olib keluvchi immun tizimidagi buzilishni) bartaraf eta olmaydi, faqatgina ushbu buzilishning salbiy oqibatini kamaytirishi – gistamin ta’sirini bloklashi mumkin xolos. Ba’zi odamlar allergiya mexanizmlarini bilmasdan, antigistamin preparatlarni qabul qilishni barvaqt to‘xtatadilar (pollinoz simptomlari yengillashganini sezishadi va preparatni ichishni to‘xtatishadi). Bu noto‘g‘ri! Antigistamin preparatni allergen-o‘simlikning butun gullash davri davomida qabul qilish kerak. Masalan, iyul-sentabr oylarida ambroziya kabi tajovuzkor begona o‘t gullaganida, antigistamin preparatni butun gullash davri mobaynida qabul qilish zarur.
Pollinoz va eshakemda L-setni qanday qabul qilish kerak?
L-Set preparatini qo‘llashdan oldin yo‘riqnomani diqqat bilan o‘qib chiqish yoki
shifokor bilan maslahatlashish zarur. L-Tset preparati tabletka va
sirop shaklida ishlab chiqariladi. L-Tset tabletkalarini kattalar va 6 yoshdan oshgan bolalar
sutkasiga 1 tabletkadan qabul qilishlari tavsiya etiladi. Tabletkalar ovqatlanishdan
qat’i nazar, oz miqdordagi suv bilan ichiladi. L-Tset siropini 2 yoshdan oshgan
bolalarda qo‘llash tavsiya etiladi. Tavsiya etilgan sirop dozalari: 2 – 6 yoshli
bolalarga – 2,5 ml dan sutkasiga 2 marta, 6 yoshdan oshgan bolalarga esa –
10 ml dan sutkasiga 1 marta.